Gecikme Faizi ve Vergi Yükü
Kredi, kredi kartı veya fatura borçlarınızı geciktirdiğinizde doğacak cezai maliyeti gün bazında hesaplayın.
Gecikme (Temerrüt) Faizi Nedir ve Nasıl İşler?
Gündelik hayatta bireysel ihtiyaç kredisi taksitleri, kredi kartı ekstreleri, KMH (ek hesap - eksi bakiye) kullanımları veya telekomünikasyon/enerji faturası gibi düzenli finansal yükümlülüklerinizi son ödeme tarihinde ilgili kuruma veya bankaya ödemediğinizde, yasalar ve sözleşmeler gereği ödenmeyen (gecikmiş olan) tutar üzerinden günlük bazda işletilen cezai faiz oranına gecikme faizi veya hukuki adıyla temerrüt faizi denir.
Gecikme faiz oranları, bankaların veya kurumların kendi kafalarına göre keyfi olarak belirleyebileceği oranlar değildir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) her ay, kredi kartı azami akdi (alışveriş) faiz oranlarını ve azami gecikme faiz oranlarını resmi bir tebliğ ile belirleyip yayınlar ve hiçbir banka TCMB'nin belirlediği bu tavan sınırını aşamaz. Finansal caydırıcılık ilkesi gereği gecikme faizi, standart alışveriş veya kredi faizinden genellikle birkaç puan daha yüksek olarak ayarlanır.
Gecikme Faizine Uygulanan Ekstra Vergi Yükleri (BSMV ve KKDF)
Birçok tüketici, borcunu bir süre geciktirdiğinde ödeyeceği tutarın sadece bankanın beyan ettiği o basit (çıplak) faiz rakamı kadar artacağını zanneder. Oysa yasalara göre finansal kurumlara olan borçlarınızı geciktirdiğinizde doğan o ham gecikme faizinin üzerine, devlete ait olan zorunlu vergiler de anında eklenmektedir. Bankalar, hesaplanan o ham günlük gecikme faizi tutarının üzerine devlet adına %15 KKDF (Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu) ve %15 BSMV (Banka Sigorta Muameleleri Vergisi) kesintilerini de yansıtmak zorundadır. Özetle, çok kısa süreli ve basit bir gecikmede dahi, anapara borcunuza işletilen o faizin üzerine %30'luk ekstra ve ağır bir vergi yükü ile karşılaşırsınız. Borç bu nedenle katlanarak artar.
Borcu Geciktirmenin Findeks Kredi Notuna ve Yasal Siciline Etkisi
Gecikme faizi ödemek, bir borcu zamanında ödememenin sadece "finansal maliyet" boyutudur. İşin bir de görünmeyen ancak çok daha kritik olan "itibar ve sicil" boyutu vardır. Ödemeniz gereken asgari borcun veya kredi taksitinin 1 gün bile gecikmesi, ertesi ay hemen Kredi Kayıt Bürosu (KKB) tarafından elektronik olarak tutulan Findeks risk sicilinize son derece olumsuz bir kayıt olarak işlenir.
Günümüz bankacılık kredi tahsis algoritmalarında "geç ödeme performansı ve alışkanlığı", kredi notunu anında ve en sert şekilde düşüren yegane faktördür. Taksitin arka arkaya 3 dönem (yaklaşık 90 gün) boyunca ödenmemesi durumunda ise sistem sizi kırmızı listeye alır, banka hesabınızı "donuk alacak (tahsili gecikmiş alacak)" statüsüne geçirir ve hakkınızda yasal idari takip (icra) süreci resmen başlatılır. Bu üzücü durum, hem banka hesaplarınıza/maaşınıza e-haciz (bloke) konulmasına hem de icra dosyası kapandıktan sonra dahi sicilinizin temizlenmesi için yasal olarak en az 5 yıl boyunca hiçbir kredi kartı, KMH veya kredi ürününden yararlanamamanıza (kara liste kısıtlamasına) sebep olmaktadır.